اسیدوز و آلکالوز به چه مفهومی هستند؟

اسیدوز و آلکالوز، وضعیت های غیرطبیعی را توصیف می کنند که ناشی از عدم تعادل در pH خون ناشی از اسید یا باز اضافی است. این عدم تعادل معمولا ناشی از برخی وضعیت ها یا بیماری های دیگر است.
pH نرمال خون باید در محدوده ۷.۳۵ تا ۷.۴۵ حفظ شود تا عملکرد فرآیندهای سوخت و ساز و انتقال مقادیر صحیحی از اکسیژن به بافت ها تضمین شود. اسیدوز مرتبط با وضعیت اسید اضافی در خون است که موجب افت pH به کمتر از ۷.۳۵ شده و آلکالوز به مقدار اضافی باز در خون اطلاق می شود که موجب افزایش pH به بالاتر از ۷.۴۵ شود. وضعیت ها و بیماری های بسیاری می توانند با کنترل pH در بدن تداخل پیدا کنند و موجب خروج مقادیر pH از محدوده مناسب درمانی شود.
عملکردهای طبیعی بدن و متابولیسم موجب ایجاد مقادیر زیادی از اسیدها می شود که باید خنثی شده و یا برای حفظ تعادل pH در خون دفع شوند. بسیاری از اسیدها، کربنیک اسید است که از دی اکسید کربن و آب ساخته شده اند. مقادیر کمتری از اسیدلاکتیک، کتواسیدها و اسیدهای آلی دیگر نیز تولید می شوند.
ریه ها و کلیه ها اندام های اصلی در تنظیم pH خون هستند.
-ریه ها با بازدم دی اکسید کربن موجب خارج کردن اسید از بدن می شوند. افزایش و کاهش میزان تنفس، مقدار دی اکسید کربن را تغییر می دهد و این می تواند در طی چند دقیقه بر pH خون اثرگذار باشد.
-کلیه ها اسیدها را به درون ادرار دفع می کنند و موجب تنظیم غلظت بی کربنات (HCO3-، یک باز) در خون می شود. تغییرات اسید و باز بدلیل افزایش یا کاهش در غلظت بی کربنات کندتر از تغییرات دی اکسیدکربن رخ می دهد که معمولا چندساعت تا چند روز طول می کشد.
هر دوی این فرآیندها همیشه در حال انجام هستند و موجب حفظ pH خون بصورت کنترل شده می شوند.
سیستم های بافری که در مقابل تغییرات در pH مقاومت می کنند، منجر به تنظیم غلظت های اسید و باز می شوند. بافرهای اصلی در خون هموگلوبین (در گلبول های قرمز خون)، پروتئین های پلاسما، بی کربنات و فسفات ها هستند.
مقادیر مطلق اسید یا بازها اهمیت کمتری از تعادل مابین این دو و تاثیر آن بر pH خون دارد.
حالت اسیدوز زمانی رخ می دهد که pH خون به کمتر از ۷.۳۵ برسد. این بنا به دلایل زیر است:
-افزایش تولید اسید در بدن
-مصرف موادی که به اسیدها تجزیه می شوند
-کاهش دفع اسید
-افزایش دفع باز

گروه علمی و تخصصی LabTests.ir به شما پیشنهاد می‌کند تا ادامه مطلب را در خصوص آزمایشات مرتبط، سوالات رایج، مطالب مرتبط و … دنبال کنید.