دو بررسی مقدماتی اخیراً انجام شده نشان می دهند که ممکن است احتمال ابداع یک آزمایش مبتنی بر بزاق برای بیماری آلزایمر شاید حتی پیش از ظهور نشانه ها وجود داشته باشد. هر چند در حال حاضر هیچ درمانی برای بیماری آلزایمر وجود ندارد، شناسایی زودتر افراد مبتلا ممکن است امکان ایجاد پاسخ های بهتر به انواع درمان را فراهم کرده و خدمات پشتیبانی بهتری را در هنگامی که نشانه ها هنوز ملایم هستند، ارائه دهد. با وجود آنکه این دو، مطالعات اثبات مفهوم هستند، نتایج آنها امیدوار کننده است بعلت اینکه نشان می دهند که در آینده ممکن است تشخیص بیماری آلزایمر توسط یک آزمایش ساده مبتنی بر بزاق امکان پذیر باشد.

در حال حاضر هیچ آزمایش تشخیصی واحدی برای بیماری آلزایمر موجود نیست. تشخیص عمدتاً مبتنی بر نشانه های بالینی مانند تغییر در حافظه و شناخت می باشد. امکان جستجو برای تغییرات در سطوح دو پروتئینی که در مغز طی بیماری آلزایمر تجمع می کنند (آمیلوئید بتا42 و تائو) در مایع مغزی نخاعی وجود دارد اما این ازمایش تهاجمی بوده و هنوز نهایی نشده است. حتی برای افرادی که با افزایش ریسک بیماری آلزایمر بعلت عوامل خطر روبرو می شوند، از قبیل ژنوتیپ APOE e4 یا جهش در ژن PSEN1، ازمایشات ژنتیک به تشخیص وجود بیماری کمکی نمی کنند. به این دلیل است که محققین برای دستیابی به ازمایشات غربالگری غیرتهاجمی، قابل انجام برای بیماری آلزایمر تلاش می کنند.

در تازه ترین مطالعه در ژورنال بیماری آلزایمر، محققین یک کمپانی کانادایی روشی را برای سنجش قظعه ای از پروتئین آمیلوئید بتا42 در بزاق شرح داده اند. افراد مبتلا به بیماری آلزایمر بتدریج رسوبات مضر شکل کامل این پروتئین (با عنوان پروتئین پیش ساز آمیلوئید بتا) را در مغز ایجاد می کنند. محققین، Aβ42 را در بزاق 37 نفر اندازه گیری کردند: 7 نفر با بیماری آلزایمر و 30 فرد سالم.

محققین دریافته اند که سطوح Aβ42 در افراد مبتلا به آلزایمر تقریباً دو برابر افراد سالم بوده است. آنها همچنین بیان کردند که سه فرد با ریسک بالای ابتلا به بیماری آلزایمر بعلت علل ژنتیکی یا یک سابقه خانوادگی قویاً مثبت نیز دارای سطح بالایی از Aβ42 بودند که نشان می دهد سطوح Aβ42 پیش از اینکه نشانه های بیماری آلزایمر قابل شناسایی شوند،  ممکن است بالا روند.

دومین تحقیق که آن نیز در ژورنال بیماری آلزایمر به چاپ رسیده است، توسط گروهی از محققین مؤسسه تحقیقات بومونت و دانشگاه آلبرتا انجام شد. با امید برای شناسایی تغییرات متابولیتی اختصاصی بیماری آلزایمر، آنها مواد شیمیایی طبیعی (متابولیت) را در بزاق این سه گروه اندازه گیری کردند: 9 نفر با بیماری آلزایمر، 8 نفر با نقص شناختی ملایم (که تغییرات ملایم در توانایی های حافظه و تفکر بوده که در فعالیت های روزمره اختلال ایجاد نمی کنند) و 12 فرد سالم.

محققین به الگوهای متابولیتی دست پیدا کردند که به آنها اجازه می داد تا هر کدام از سه گروه مورد آزمایش را متمایز کنند. بر اساس یافته های محققین، این مطالعه مقدماتی پتانسیل استفاده از سنجش متابولیت ها را در بزاق برای تشخیص زودتر بیماری آلزایمر نشان می دهد.

مهم است در خاطر داشته باشیم که نتایج این مطالعات بر اساس تعداد بسیار کمی از افراد بوده و اینکه لازم است تا آنها در گروه های بسیار بزرگتری که از افراد با انواعی از شرایط مشابه تشکیل شده اند، تکرار شوند. نتایج آزمایشات در مطالعات اثبات مفهوم کوچک مقیاس ضمن اینکه دلگرم کننده هستند، زمانی که در گروه های بزرگتری از مردم تحت شرایط دنیای حقیقی مورد آزمایش قرار می گیرند،  اغلب ناامید کننده می شوند.