EBV particles
Photo source: P. Feorino, CDC
تاریخ آخرین بازبینیدر مورخه
تاریخ آخرین اصلاحدر مورخه March 21, 2018.
در سال‌های اخیر تحقیقات در جستجوی آزمایش خون افزایش یافته است که می‌تواند با جستجوی DNA تومور گردشی در خون (به اصطلاح بیوپسی مایع)، سرطان را در مراحل اولیه تشخیص دهد. اکنون مطالعه جدیدی در ژورنال پزشکی نیو انگلستان نشان داده است که آزمایش DNA ویروس اپستین بار (EBV) در خون روش مفیدی برای غربالگری سرطان زودرس نازوفارنژال در افراد پرخطر و بدون علائم است. تشخیص زودرس می‌تواند نجات‌بخش باشد زیرا پرتودرمانی اغلب می‌تواند سرطان نازوفارنژال را در مراحل اولیه درمان کند.

عفونت‌های ویروس اپستین بار در کودکی بسیار شایع است و معمولاً بدون علامت است. حدود 25٪ از نوجوانان و بزرگسالان جوان مبتلا به EBV علائم مرتبط با مونونوکلئوز عفونی (مونو) مانند تب، گلودرد، غدد متورم و خستگی را ایجاد می‌کنند که معمولاً طی دو تا چهار هفته برطرف می‌شوند. در حالی‌که عفونت‌های EBV به‌ندرت به سرطان نازوفارنکس منجر می‌شوند، اما یکی از عوامل خطر این بیماری است.

سرطان نازوفارنکس (NPC) نوعی سرطان است که از قسمت فوقانی گلو، پشت بینی شروع می‌شود. در ایالات متحده نادر است اما در چین، جایی که این مطالعه انجام شده، شایع‌تر است. علائمی مانند توده در گردن، ناشنوایی یا زنگ زدن (وزوز گوش) در یک گوش، خونریزی بینی و خلط بینی یا انسداد بینی، اغلب تا زمان شیوع سرطان ظاهر نمی‌شود. اگر در اولین مرحله تشخیص داده شود، NPC به‌طور بالقوه با میزان بقای 5 ساله تا 95٪ قابل درمان است، بنابراین آزمایش غربالگری که می‌تواند NPC را زودهنگام تشخیص دهد، قبل از بروز علائم، لازم است.

به‌تازگی، محققان در حال بررسی DNA به عنوان نشانگر زیستی بالقوه در خون برای تشخیص، نظارت و پیش‌بینی از سرطان نازوفارنکس هستند. سلول‌های تومور NPC حاوی مقداری DNA اپستین بار است و قطعات این DNA اغلب در خون بیماران مبتلا به علائم NPC مشاهده می‌شود. مطالعه جدید یک قدم به جلو است زیرا نشان می‌دهد که حضور مداوم گردش DNA اپستین بار در خون افراد بدون علامت می‌تواند به شناسایی کارسینوم زودرس نازوفارنکس کمک کند.

مطالعه‌ی جدید شامل گروهی از بیش از 20،000 مرد چینی تبار در سنین 40 تا 62 سال است. (این سرطان بیشتر در مردان میانسال چینی در مقایسه با زنان، مردان جوان و کسانی که خارج از جنوب شرقی آسیا زندگی می‌کنند رخ می‌دهد.) DNA اپستین بار با آزمایش مکرر در 309 شرکت‌کننده که در آن زمان معاینه‌ی نازوفارنکس با اندوسکوپ پیشنهاد شد، به‌طور مداوم مثبت بود. و توسط تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI). از 300 مرد مورد بررسی، 34 نفر (11٪) نهایتا با سرطان نازوفارنژال تشخیص داده شدند.

16 نفر از 34 فرد مبتلا به سرطان (47٪) مبتلا به بیماری مرحله I بودند. محققان خاطرنشان كردند كه معمولاً فقط 5 تا 7 درصد از افراد مبتلا به سرطان نازوفارنكس مبتلا به بیماری مرحله I هستند. افراد تحت غربالگری اولیه بقای 3 ساله بدون پیشرفت بهتر نیز داشتند.

فقط یک نفر که آزمایش DNA اپستین بار منفی را انجام داده است، بعد از یک سال به سرطان نازوفارنژال مبتلا شده است. در این مطالعه، آزمایش DNA اپستین بار تقریباً 97 از 100 NPC (97.1% حساسیت) را تشخیص داد و در حدود 98 از 100 نفر بدون NPC (ویژگی 98.6٪) به‌درستی منفی بود.

در این مطالعه ، 89٪ از مردانی که دائماً آزمایش خون مثبت برای DNA اپستین بار دارند، به سرطان نازوفارنکس مبتلا نشدند. نتیجه مثبت به این معنی نیست که فرد به سرطان مبتلا باشد، فقط به آزمایش‌های بعدی نیاز است.

در سرمقاله‌ای همراه با مطالعه، ریچارد اف. امبیندر، انکولوژیست دانشکده پزشکی جانز هاپکینز، رویکرد غربالگری اولیه سرطان نازوفارنکس را در موقعیت‌های مناسب امیدوارکننده می‌داند. وی هشدار داد كه در خارج از مناطقی كه سرطان شایع‌تر است، از جمله جنوب شرقی آسیا، DNA اپستین بار در پیش‌بینی سرطان نازوفارنكس مؤثر نیست. به‌عنوان مثال، یک بررسی گذشته نگر که در جان هاپکینز انجام شد، نشان داد که تنها 1٪ از افراد مبتلا به DNA اپستین بار که در نمونه خون آنها مشاهده شده‌اند، دارای سرطان نازوفارنکس هستند.

همچنین از آنجا که این مطالعه تنها شامل مردان میانسال چینی است، این آزمایش ممکن است برای غربالگری دیگران حتی اگر در جنوب شرقی آسیا زندگی می‌کنند، مفید نباشد. با این‌وجود، در موقعیت‌های مناسب - از جمله مناطقی که سرطان شایع است و در افراد دارای فاکتورهای خطر - غربالگری DNA اپستین بار امکان تبدیل شدن به بیوپسی مایع مفید را دارد.

مشاهده منابع
Peng, H. et al. (2016 February 3). Prognostic impact of plasma Epstein-Barr virus DNA in patients with nasopharyngeal carcinoma treated using intensity-modulated radiation therapy. Nature, Scientific Reports. Available online at https://www.nature.com/articles/srep22000. Accessed October 2, 2017.
(Revised 2016 August 8). What is nasopharyngeal cancer? American Cancer Society. Available online at https://www.cancer.org/cancer/nasopharyngeal-cancer/about/what-is-nasopharyngeal-cancer.php. Accessed October 2, 2017.
Nelson, R. (2017 August 9). Early detection of nasopharyngeal cancer with EBV DNA. Medscape. Available online at http://www.medscape.com/viewarticle/883995. Accessed October 2, 2017.
Ambinder, R. F. (2017 August 10). Plasma Epstein-Barr virus DNA for screening. The New England Journal of Medicine. Available online at http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMe1706815. Accessed October 2, 2017.
Allen Chan, K. C. (2017 August 10). Analysis of plasma Epstein-Barr virus DNA to screen for nasopharyngeal cancer. The New England Journal of Medicine. Available online at http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1701717. Accessed October 2, 2017.
Young, L. S. and Dawson C. W. (2014 December). Epstein-Barr virus and nasopharyngeal carcinoma. Chinese Journal of Cancer. Available online at https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4308653/. Accessed October 2, 2017.
(August 9, 2017) Begley, S. Can a 'liquid biopsy' detect cancer and save lives? STAT. Available online at https://www.statnews.com/2017/08/09/liquid-biopsy-detect-cancer/. Accessed November 2017.