Phlebotomist drawing a blood sample from a patient
تاریخ آخرین بازبینیدر مورخه
تاریخ آخرین اصلاحدر مورخه November 15, 2017.

بسیاری از آزمایشات تشخیصی روتین نیاز به یک نمونه خون دارند. با اینکه یک تست متداول می باشد، این عمل مختصر چیزی است که باعث بیشترین هراس بین افرادی می شود که آزمایشات خون را انجام می دهند..

دو منشأ برای این ترس وجود دارد: 1) نوع فیزیکی که باید فرو رفتن یک سوزن را تحمل کرد 2) نوع احساسی، دیدن خون تان موقع بیرون کشیده شدن

برای بیشتر مردم، خونگیری مشکلی نمی باشد و فقط یک ناراحتی مختصری را ایجاد می کند. دیگران احساس اضطراب کرده و نیاز به استراتژی هایی برای کمک به این افراد جهت انجام این عمل می باشد. برای تعداد بسیار کمتری از افراد، وضعیت فیزیکی وریدهای آنها این عمل را سخت تر می نماید، بعلت اینکه وریدهایشان بر اثر درمان IV یا درون وریدی، انجام مکرر خونگیری سیاهرگی (venipuncture) دارای زخم شده یا پیدا کردن و استفاده از آن سخت است.

این مقاله حاوی نکاتی برای آسان تر کردن آزمایشات خون برای شما و کاهش استرس می باشد.

Accordion Title
جمع آوری خون برای آزمایش
  • چگونه این عمل انجام می گیرد؟

    خون مورد نیاز برای یک آزمایش تشخیصی معمولاً و کاملاً بسادگی با استفاده از روشی با عنوان venipuncture یا "سوراخ کردن ورید" به دست می آید. به فردی که این عمل را انجام می دهد، حجامت گر گفته می شود.

    حجامت گرهایی که در بیمارستان ها، درمانگاه های سرطان و یا محل های درمان سرپایی کار می کنند، هر روزه انواعی از خونگیری سیاهرگی یا همان "venipuncture" را انجام می دهند، تجریه ای که آنها را سریعاً برای مدیریت و کنترل شرایط سخت و افراد هراسان مناسب می نماید. حجامت گر می داند که چگونه راحتی بیماران را فراهم کند، می داند که چگونه به فردی که احساس ضعف دارد کمک کند و دارای آموزش تخصصی در آناتومی و نیازهای بچه ها و افراد سالخورده می باشد.

    دانستن اینکه فرد جمع آوری کننده نمونه تحت آموزش های کامل قرار گرفته و سطحی بالا از لیاقت و شایستگی خود را نشان داده است می تواند به آرام و ریلکس شدن یک بیمار عصبی کمک نماید.

    چه اتفاقی خواهد افتاد؟
    در هنگام عمل خونگیری سیاهرگی، فرد حجامت گر از میان پوست شما سوزن را وارد یک ورید می نماید. میزان خون لازم برای آزمایش از طریق سوزن وارد یک لوله یا لوله های مخصوص می گردد. لوله ها به یک آزمایشگاه فرستاده می شوند، جاییکه خون طبق درخواست پزشک مورد سنجش قرار می گیرد. اغلب اوقات، حجامت گر یک ورید را در فرورفتگی خارج آرنج شما که براحتی قابل دسترس است پیدا کرده و سپس در بالای محل خونگیری از یک شریان بند استفاده می کند که باعث می شود تا ورید واضح تر شود. (منطقه آرنج دارای اعصاب زیادی نمی باشد از اینرو محل مناسبی جهت خونگیری است؛ مچ، دست و پا بقیه جاهایی هستند که می توانند استفاده شوند.) مشت کردن کردن دست زمانی که از شما خواسته می شود، ورید را آشکارتر می سازد. این عمل معمولاً کمتر از 3 دقیقه طول می کشد. پس از آن، معمولاً از بیمار درخواست می شود که بر باندی که در آن محل قرار داده شده است به آرامی فشار دهد و این عمل به تشکیل لخته خون و جلوگیری از تورم و هماتوم (آثار مشکی و آبی در محل خونگیری) کمک می کند.

    آیا باعث درد می شود؟
    هنگامی که سوزن زیر پوست شما وارد می شود، ممکن است احساس سوزش ملایمی داشته باشید و زمانی که بیرون آورده می شود، ممکن است یک ناراحتی بیشتری را احساس کنید. اگر همراه یک کودک یا بیمار مضطرب هستید، این میتواند توضیح دهد که او احساس درد یا ناراحتی لحظه ای خواهد داشت. به او نگوئید که "اصلا درد نخواهد داشت"، زیرا وقتی بیمار احساس سوزش داشته باشد، این دلیل بی اعتمادی او به افراد یا شرایط خواهد بود. روراست باشید، انتظار منطقی را ایجاد و همیشه واقعاً به بیمار خود کمک خواهید کرد.

    جریان خون خوب نمی باشد؟
    آبرسانی خوب به جریان بهتر خون کمک کرده و بالا آمدن ورید ها را محتمل تر کرده و این به پیدا کردن آسان آنها کمک می کند، از اینرو حتماً یک یا دو روز پیش از آزمایش، میزان فراوانی مایعات بنوشید. اما، بخاطر داشته باشید که از دستورالعمل های پزشک خود نیز پیروی کنید - برخی آزمایشات نیاز دارند که پیش از آزمایش نوشیدنی های خاصی را ننوشید. همچنین شاید بخواهید هنگام انتظار برای آزمایش یا در مسیر ازمایشگاه کمی راه بروید، که این باعث افزایش فشار خون شده و می تواند وریدها را آشکارتر کند (تمرینات منظم دست و بازو نیز به آنها که نیاز به آزمایش مکرر دارند کمک می کنند). حتی خوردن روز قبل از آزمایش، اگر ناشتا بودن لازم نباشد، به جریان خون کمک می کند.

    پوست تان خشک است؟
    استعمال یک مرطوب کننده حداقل 4 مرتبه در روز از دست تا آرنج (یا هر قسمتی که انتظار دارید سوزن در پوست وارد شود)، میتواند درد این عمل را کمتر کند. لوسیون ها خیلی خوب عمل می کنند اگر درست پس از مرطوب شدن پوست استعمال شوند، بعنوان مثال پس از حمام کردن، دوش گرفتن، شنا یا شستشوی ظروف.

    دست هایتان سرد است؟
    گرم بودن جریان خون شما را افزایش داده که پیدا کردن یک ورید را برای حجامت گر آسان تر می نماید. هنگام انتظار برای نوبت خونگیری، شاید بهتر باشد که کت یا کاپشن خود را در نیاورید و دست هایتان به صورت آویزان از بدن باشد که این امر باعث افزایش فشار خون در وریدها می گردد. اگر خونگیری از شما مشکل بود، می توانید دراز کشیده و دست های خود را زیر یک صفحه گرم کننده و پتو گرم کنید و این امر می تواند نتایج خوبی بدهد.

    آیا مضطرب می شوید؟
    سعی کنید در زمان انتظار، راجع به چیزی خوب صحبت کنید یا آن را یادآوری کنید و این می تواند ذهن شما را از نگرانی دور کند؛ همچنین می توانید مطالعه کرده یا به موسیقی گوش دهید.

    دیدن خون شما را آزار می دهد؟
    نگاه کردن به یک سمت دیگر هنگام فرو رفتن سوزن یا خارج شدن خون به درون لوله ممکن است به کاهش اضطراب شما کمک کند.

    احساس ضعف دارید؟
    اگر عصبی هستید یا احساس ضعف و کسالت دارید به حجامت گر بگوئید. میتوان خونگیری را حین دراز کشیدن انجام داد که به شما در جلوگیری از احساس سرگیجه و ضعف و آسیب دیدن تان کمک خواهد کرد. در هر حال، اگر احساس ضعف یا گیجی کردید، به حجامت گر یا فردی دیگر مجاور خود بگوئید. بردن سر بین زانوها یا دراز کشیدن می تواند حال شما را بهتر کند.

    ورید تان پیدا نمی شود؟
    اگر حجامت گر پوست بیمار را دوبار با سوزن "سوراخ" کند اما در دستیابی به رگ موفق نباشد، حجامت گر دیگر ممکن است برای تکمیل کار وارد عمل شود. این کار باعث می شود که بیمار و تکنسین کمتر اضطراب داشته و به آنها قوت قلب می دهد. حتی پس از یک تلاش ناموفق، اگر احساس عدم اطمینان به حجامت گر دارید، خوب است که از فرد دیگری بخواهید که آن را تکرار کند.

    چه کارهایی باید پس از خونگیری انجام داد؟
    اگر پس از انجام خونگیری، تورم، کبودی یا درد داشتید می توانید با انجام اقدامات کمک های اولیه نظیر یخ گذاری بر آن محل، استفاده کمتر از بازوی خونگیری شده و مصرف مسکن، اگر مصرف آن برای شما مجاز است، درد را تسکین دهید.

  • زمانی که خونگیری مشکل می باشد

    بیشتر مردم ممکن است به صورت خوشایندی غافلگیر شوند از اینکه فرایند خونگیری، سریع، راحت و نسبتاً بدون درد است. در حالیکه ممکن است پیش از آن کمی نگرانی و اضطراب داشته باشند، اما بعداً متوجه می شوند که نسبت به چیزی که انتظار داشته اند، سریعتر بوده و درد کمتری داشته است.

    با این حال، برخی افراد دارای وریدهایی هستند که کوچک بوده و دستیابی به آنها مشکل می باشد. برخی از وریدها بر اثر سوراخ شدگی های مکرر دارای زخم شده یا نباید مورد استفاده قرار گیرند. برای مثال، افرادی که متحمل شیمی درمانی می شوند یا برای اثرات جانبی مصرف وارفارین (COUMADIN) تحت پایش قرار می گیرند، ممکن است هنگام خونگیری مشکل بیشتری داشته باشند زیرا وریدهای آنها بیشتر سوراخ شده اند. برای این افراد، خونگیری سیاهرگی می تواند شامل بیش از یک بار سوراخ کردن با سوزن باشد.

    بیماران با تجربه احتمالاً نقشی مثبت تر را ایفا کرده و به تکنسین می گویند که کدام نقاط را امتحان کند یا چه سوزن ها، تکنیک ها یا ابزارها بهتر عمل می کنند. مثلاً زنانی که جراحی برداشت پستان (ماستکتومی) را انجام داده اند، احتمالاً بتوانند به حجامت گر بگویند که از کدام بازو استفاده کند که غدد لمفاوی را به عفونت حساس تر نکند. برخی افرادی که می دانند در خونگیری دارای مشکل هستند، از تکنسینی برای خونگیری در خواست می کنند که قبلاً این عمل را بخوبی بر روی آنها انجام داده است. اگر برای عدم دسترسی سریع نا امید شده اید، سعی کنید که پیشنهادات حجامت گر را در نظر گرفته و در نتیجه می توانید با همدیگر روشی را ایجاد کنید که بخوبی برای شما عمل می کند.

    علاوه بر نکات بالا، در اینجا پیشنهادات بیشتری از کتاب مراقبت ها ارائه شده است که درباره مشکلات وریدی که بیماران سرطانی می توانند هنگام و پس از درمان داشته باشند، توضیح می دهد:

    کرم های بی حس کننده - درباره محصولاتی که پوست را بی حس می کنند مانند کرم EMLA سؤال کنید.
    آزمایشات از نوک انگشت - بپرسید که آیا آزمایش از نوک انگشت در دسترس است.
    کاتتر و پورت کت - اگر می دانید که نیاز به خونگیری مکرر طی یک دوره زمانی داشته و خونگیری از ورید شما نیاز به چندین مرتبه تلاش دارد، درباره موجودیت و  مصلحت استفاده از پورت کت و کاتتر جویا شوید.

  • سایر روش های جمع آوری خون

    نوک انگشت و پاشنه پا

    پاره ای از آزمایشات خون فقط نیاز به سوراخ کردن نوک انگشت دارند. میزان بسیار کم خون مویرگ های شما را می توان از نوک انگشت یا لاله گوش یا پاشنه پای نوزاد به دست آورد. گرم کردن پوست با کمپرس مرطوب به مدت 10 دقیقه یاعث تسهیل جریان خون به آن ناحیه میشود. سپس پوست با استفاده از یک نبشتر خراش داده می شود. بعلت اینکه در انگشت نسبت به آرنج اعصاب بیشتری وجود دارد، ممکن است تصور کنید که خونگیری از نوک انگشت کمی دردناک تر از خونگیری سیاهرگی است، اما کمتر اضطراب آور می باشد.

    نمونه های شریانی

    در وضعیت های حیاتی تر - که معمولاً آزمایشات تشخیصی سرپایی نیستند - لازم می شود که خون شریان های بیمار مورد سنجش قرار گیرد. این عمل، که با عنوان نمونه شریانی شناخته می شود، توسط یک پرستار که آموزش های اختصاصی دیده است انجام می گیرد. بی حسی موضعی اعمال شده و سپس پرستار جهت توقف خونریزی و جلوگیری از هماتوم بر آن ناحیه فشار وارد می کند.